Lekarze weterynarii ponoszą odpowiedzialność zawodową na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii weterynaryjnej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii. Postępowanie wszczyna i prowadzi Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej, a w I instancji orzeka Okręgowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny. W II instancji rozpoznaje sprawę Krajowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny, a od jego prawomocnych orzeczeń o najsurowszych karach (zawieszenie i pozbawienie prawa wykonywania zawodu) przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego. Odpowiedzialność zawodowa jest niezależna od odpowiedzialności karnej i cywilnej za to samo zdarzenie. Kancelaria reprezentuje obwinionego lekarza weterynarii na każdym etapie postępowania.
Właściwy organ
Sąd Lekarsko-Weterynaryjny
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 154 ze zm.) — rozdział 6 „Odpowiedzialność zawodowa lekarzy weterynarii”
- Kodeks Etyki Lekarza Weterynarii uchwalony przez Krajowy Zjazd Lekarzy Weterynarii
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1718 ze zm.) — w zakresie obowiązku zgłaszania chorób zakaźnych
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. — Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 686 ze zm.) — w zakresie obrotu produktami leczniczymi weterynaryjnymi
- Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 24 ze zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego, stosowany odpowiednio na podstawie odesłania w u.z.l.w.
Najczęstsze zarzuty
- Rażące naruszenie zasad sztuki weterynaryjnej w toku diagnostyki i leczenia zwierząt
- Zaniechanie obowiązkowej diagnostyki albo zgłoszenia podejrzenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania
- Naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących obrotu lekami weterynaryjnymi (m.in. brak dokumentacji, sprzedaż poza zakładem leczniczym)
- Stosowanie niedozwolonych substancji dopingujących u zwierząt sportowych lub wystawowych
- Wykonywanie czynności zawodowych pod wpływem alkoholu albo środków odurzających
- Naruszenie tajemnicy zawodowej, w tym ujawnianie informacji o stanie zdrowia zwierzęcia i danych właściciela
- Nieetyczne zachowanie wobec klienta — wprowadzanie w błąd co do diagnozy, zawyżanie kosztów leczenia
- Wystawianie nierzetelnych świadectw zdrowia, paszportów dla zwierząt towarzyszących i innych dokumentów weterynaryjnych
- Wykonywanie zawodu z naruszeniem zasad humanitarnego traktowania zwierząt
- Czyn naruszający godność zawodu lekarza weterynarii, także poza wykonywaniem zawodu
Przebieg postępowania
Etap 01
Zawiadomienie o przewinieniu
Wpłynięcie zawiadomienia (klient, organ Inspekcji Weterynaryjnej, sąd, organ ścigania) do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej albo wszczęcie postępowania z urzędu
Etap 02
Postępowanie wyjaśniające rzecznika
Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej gromadzi dokumentację medyczną zwierzęcia, książkę leczenia zwierząt, dokumentację apteczną, przesłuchuje obwinionego i świadków, korzysta z opinii biegłych z zakresu nauk weterynaryjnych
Etap 03
Przedstawienie zarzutów
Po stwierdzeniu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przewinienia rzecznik przedstawia obwinionemu zarzuty, umożliwia złożenie wyjaśnień i wniosków dowodowych oraz ustanowienie obrońcy
Etap 04
Wniosek o ukaranie
Skierowanie wniosku o ukaranie do Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego albo umorzenie postępowania wyjaśniającego; rzecznik pełni funkcję oskarżyciela przed sądem
Etap 05
Rozprawa w I instancji
Okręgowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny rozpoznaje sprawę z udziałem obwinionego, obrońcy i rzecznika; wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, umorzeniu albo nałożeniu kary
Etap 06
Odwołanie do Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego
Odwołanie wnosi się do Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem; legitymowani są obwiniony, obrońca i rzecznik
Etap 07
Odwołanie do sądu apelacyjnego
Od prawomocnego orzeczenia Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego o ukaraniu karą zawieszenia albo pozbawienia prawa wykonywania zawodu przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego, w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem
Etap 08
Wykonanie orzeczenia i zatarcie
Wykonanie kary należy do organów izby lekarsko-weterynaryjnej; kary zawieszenia i pozbawienia prawa wykonywania zawodu są wpisywane do rejestru lekarzy weterynarii; zatarcie kary następuje po upływie terminów określonych w u.z.l.w.
Możliwe sankcje
- Upomnienie
- Nagana
- Kara pieniężna (grzywna dyscyplinarna) na cel społeczny
- Zawieszenie prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii na okres od 3 miesięcy do 3 lat
- Pozbawienie prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii (skreślenie z rejestru)
- Pozbawienie biernego i czynnego prawa wyborczego do organów izb lekarsko-weterynaryjnych
- Zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach leczniczych dla zwierząt
Środki zaskarżenia
Od orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego przysługuje odwołanie do Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Od prawomocnego orzeczenia Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego orzekającego karę zawieszenia albo pozbawienia prawa wykonywania zawodu przysługuje odwołanie do sądu apelacyjnego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego — w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. W sprawach administracyjnych dotyczących wpisu na listę lekarzy weterynarii oraz prowadzenia zakładu leczniczego dla zwierząt dopuszczalna jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia decyzji oraz skarga kasacyjna do NSA w terminie 30 dni od doręczenia wyroku WSA z uzasadnieniem (z przymusem adwokacko-radcowskim). Karalność przewinienia ustaje co do zasady po upływie 3 lat od dnia jego popełnienia.
Jak możemy pomóc
- Analiza dokumentacji medycznej zwierzęcia, książki leczenia oraz dokumentacji aptecznej pod kątem podstaw odpowiedzialności zawodowej
- Reprezentacja obwinionego lekarza weterynarii w postępowaniu wyjaśniającym przed Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej okręgowej izby
- Obrona przed Okręgowym Sądem Lekarsko-Weterynaryjnym oraz Krajowym Sądem Lekarsko-Weterynaryjnym
- Sporządzanie odwołań do sądu apelacyjnego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych — w sprawach o zawieszenie i pozbawienie prawa wykonywania zawodu
- Reprezentacja w postępowaniach administracyjnych Inspekcji Weterynaryjnej oraz w sprawach prowadzenia zakładu leczniczego dla zwierząt
- Doradztwo w zakresie obowiązków sprawozdawczych dotyczących chorób zakaźnych, obrotu lekami weterynaryjnymi i prowadzenia książki leczenia zwierząt
- Koordynacja obrony w równolegle prowadzonych postępowaniach karnych (m.in. art. 35 ustawy o ochronie zwierząt, art. 271 k.k.) i cywilnych (roszczenia właściciela zwierzęcia)
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje obrona lekarza weterynarii w postępowaniu odpowiedzialności zawodowej?
Wynagrodzenie ustalane jest indywidualnie i zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby zarzutów oraz objętości dokumentacji medycznej. Stosujemy rozliczenie ryczałtowe za etap (wyjaśniający, OSL-W, KSL-W, sąd apelacyjny) albo w stawkach godzinowych.
Jak długo trwa postępowanie odpowiedzialności zawodowej lekarza weterynarii?
Postępowanie wyjaśniające trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy. Pełne postępowanie do prawomocnego rozstrzygnięcia, wraz z odwołaniem do sądu apelacyjnego, trwa najczęściej 18–36 miesięcy.
Kto może być obrońcą obwinionego lekarza weterynarii?
Obrońcą może być inny lekarz weterynarii, adwokat lub radca prawny. Na etapie odwołania do sądu apelacyjnego oraz skargi kasacyjnej do NSA obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Czy postępowanie wpływa na równolegle prowadzoną sprawę karną?
Postępowania toczą się niezależnie. Prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa wiąże sąd lekarsko-weterynaryjny co do faktu jego popełnienia. Skazanie za niektóre przestępstwa może stanowić samodzielną podstawę pozbawienia prawa wykonywania zawodu.
Czy mogę nadal wykonywać zawód po orzeczeniu zawieszenia?
Zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od 3 miesięcy do 3 lat oznacza zakaz wykonywania jakichkolwiek czynności zawodowych lekarza weterynarii w tym okresie, w tym pełnienia funkcji kierownika zakładu leczniczego dla zwierząt. Po upływie kary uprawnienia odżywają z mocy prawa, jeżeli nie orzeczono pozbawienia prawa wykonywania zawodu.
Jakie są skutki pozbawienia prawa wykonywania zawodu?
Pozbawienie prawa wykonywania zawodu skutkuje skreśleniem z rejestru lekarzy weterynarii i niemożnością wykonywania zawodu, a także prowadzenia zakładu leczniczego dla zwierząt. Ponowny wpis jest możliwy po upływie terminów określonych w u.z.l.w. i po spełnieniu warunków wpisu, w tym ewentualnym zdaniu egzaminów uzupełniających.
Czy mogę zostać zawieszony w prawie wykonywania zawodu już w toku postępowania?
Tak. Sąd lekarsko-weterynaryjny może zastosować środek tymczasowy w postaci zawieszenia w czynnościach zawodowych, jeżeli przemawia za tym dobro postępowania albo charakter zarzucanych czynów (np. działanie pod wpływem alkoholu, ryzyko dla zdrowia zwierząt). Postanowienie podlega zaskarżeniu w terminie 7 dni.