Student / doktorant — postępowanie dyscyplinarne

Komisja Dyscyplinarna uczelni

• Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.) — dział VII rozdział 2 (studenci, art. 307–323) i rozdział 3 (doktoranci, art. 220–227 ze stosowaniem odpowiednio przepisów o studentach).
• Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1882).
• Regulamin studiów uczelni oraz regulamin szkoły doktorskiej — w zakresie obowiązków obowiązujących studenta i doktoranta.
• Statut uczelni — w zakresie składu i trybu pracy komisji dyscyplinarnej i odwoławczej komisji dyscyplinarnej oraz sądu koleżeńskiego samorządu studentów.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego, stosowany odpowiednio na podstawie odesłania w art. 322 p.s.w.n.
• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego, stosowany odpowiednio w zakresie skargi do WSA.

• Plagiat pracy zaliczeniowej, dyplomowej albo magisterskiej.
• Ściąganie i posługiwanie się niedozwolonymi pomocami w trakcie egzaminów i kolokwiów.
• Posługiwanie się sfałszowanymi dokumentami uczelnianymi (legitymacja, indeks, zaświadczenia).
• Stawienie się na zajęciach albo egzaminie w stanie nietrzeźwości.
• Niewłaściwe zachowanie wobec nauczycieli akademickich i pracowników administracji uczelni.
• Naruszenie regulaminu domu studenta — w tym akty wandalizmu, kradzieże, awantury.
• Naruszenie zasad bezpieczeństwa w laboratoriach i pracowniach.
• Czyn uchybiający godności studenta popełniony poza uczelnią (np. udział w awanturze, prowadzenie pojazdu po alkoholu).
• Korupcja akademicka — wręczanie korzyści w celu uzyskania zaliczenia.

1. Etap 01

   Zawiadomienie rektora

   Wpłynięcie zawiadomienia o popełnieniu przez studenta przewinienia dyscyplinarnego; zawiadomienie może złożyć każda osoba.

2. Etap 02

   Decyzja rektora

   Rektor po wstępnej kontroli może: wymierzyć karę upomnienia za przewinienie mniejszej wagi (po wysłuchaniu obwinionego studenta), polecić rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego albo przekazać sprawę sądowi koleżeńskiemu samorządu studentów.

3. Etap 03

   Postępowanie wyjaśniające rzecznika

   Rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów gromadzi materiał dowodowy, przesłuchuje obwinionego i świadków, dopuszcza opinie biegłych (w sprawach o plagiat — opinie systemu antyplagiatowego); po zakończeniu czynności umarza postępowanie albo składa wniosek o ukaranie.

4. Etap 04

   Zawieszenie w prawach studenta na czas postępowania

   Rektor może zawiesić studenta w prawach studenta na czas trwania postępowania dyscyplinarnego, jeżeli wymaga tego dobro postępowania albo gdy zarzucony czyn jest oczywisty i wzburza środowisko akademickie.

5. Etap 05

   Wniosek o ukaranie

   Skierowanie wniosku o ukaranie do komisji dyscyplinarnej uczelni do spraw studentów albo umorzenie postępowania wyjaśniającego.

6. Etap 06

   Rozprawa w I instancji

   Komisja dyscyplinarna uczelni rozpoznaje sprawę w składzie z udziałem co najmniej 1 studenta; wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, umorzeniu albo nałożeniu kary.

7. Etap 07

   Odwołanie do II instancji

   Odwołanie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej uczelni w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

8. Etap 08

   Rozpoznanie odwołania

   Odwoławcza komisja dyscyplinarna uczelni rozpoznaje sprawę i wydaje prawomocne orzeczenie utrzymujące w mocy, zmieniające albo uchylające orzeczenie I instancji.

9. Etap 09

   Skarga do WSA i kasacja do NSA

   Po wyczerpaniu drogi wewnątrzuczelnianej student może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego rozstrzygnięcia, a od wyroku WSA — skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (z przymusem adwokacko-radcowskim).

10. Etap 10

    Wykonanie orzeczenia i zatarcie

    Wykonanie kary należy do rektora; zatarcie kar dyscyplinarnych następuje na zasadach określonych w rozporządzeniu z 28 września 2018 r.

• Upomnienie — może być wymierzone przez rektora za przewinienie mniejszej wagi po wysłuchaniu obwinionego studenta.
• Nagana.
• Nagana z ostrzeżeniem.
• Zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do 1 roku (np. zakaz uczestnictwa w zajęciach, korzystania z domu studenta, świadczeń materialnych).
• Wydalenie z uczelni — najsurowsza kara, powodująca skreślenie z listy studentów; ponowne ubieganie się o przyjęcie na studia w tej samej uczelni jest możliwe po upływie terminów określonych w regulaminie studiów.

Odwołanie od orzeczenia komisji dyscyplinarnej uczelni do spraw studentów wnosi się do odwoławczej komisji dyscyplinarnej uczelni w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem; od orzeczenia rektora wymierzającego karę upomnienia za przewinienie mniejszej wagi przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skierowanie sprawy do komisji dyscyplinarnej. Po wyczerpaniu drogi wewnątrzuczelnianej student może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego rozstrzygnięcia, a od wyroku WSA — skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem (z przymusem adwokacko-radcowskim). Od orzeczenia sądu koleżeńskiego samorządu studentów przysługuje odwołanie do komisji dyscyplinarnej uczelni. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez rektora wiadomości o popełnieniu czynu i 3 lat od jego popełnienia; karalność czynu ustaje także w razie skreślenia z listy studentów (z wyjątkiem postępowań o plagiat).

• Reprezentacja studenta i doktoranta w postępowaniu wyjaśniającym przed rzecznikiem dyscyplinarnym do spraw studentów.
• Obrona przed komisją dyscyplinarną uczelni i odwoławczą komisją dyscyplinarną uczelni.
• Sporządzanie skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
• Reprezentacja w postępowaniu przed sądem koleżeńskim samorządu studentów oraz w sprawach o przewinienia mniejszej wagi przed rektorem.
• Wnioski o uchylenie zawieszenia w prawach studenta na czas postępowania.
• Doradztwo w zakresie wpływu wydalenia z uczelni na świadczenia stypendialne, akademik oraz odraczanie służby wojskowej.
• Koordynacja obrony w równolegle prowadzonych postępowaniach karnych (np. art. 270, 271, 272, 286 k.k.).