Komornik sądowy — postępowanie dyscyplinarne

Komisja Dyscyplinarna KRK

• Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1691 ze zm.) — rozdział 7 „Odpowiedzialność dyscyplinarna”.
• Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1357 ze zm.).
• Kodeks Etyki Zawodowej Komornika Sądowego uchwalony przez Krajową Radę Komorniczą.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego, stosowany odpowiednio na podstawie odesłania w u.k.s.
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego — w zakresie czynności egzekucyjnych będących przedmiotem zarzutów.
• Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 622 ze zm.) — w zakresie kasacji rozpoznawanej przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.

• Naruszenie powagi i godności urzędu komornika sądowego.
• Rażąca obraza przepisów prawa przy prowadzeniu postępowania egzekucyjnego (np. zajęcie składników majątku zwolnionych spod egzekucji).
• Niewykonywanie poleceń powizytacyjnych prezesa sądu rejonowego lub Ministra Sprawiedliwości.
• Wydatkowanie środków podlegających dokumentacji na cele rażąco niezgodne z ich przeznaczeniem.
• Podejmowanie czynności egzekucyjnych z nieuzasadnioną zwłoką.
• Naruszenie właściwości miejscowej określonej w art. 8 u.k.s.
• Pobieranie opłat egzekucyjnych w wysokości przekraczającej stawki ustawowe.
• Naruszenie obowiązków sprawozdawczych wobec sądu, naczelnika urzędu skarbowego lub ZUS.

1. Etap 01

   Zawiadomienie o przewinieniu

   Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą złożyć Minister Sprawiedliwości, prezesi sądów, sędziowie wizytatorzy, organy samorządu komorniczego oraz komornicy wizytatorzy.

2. Etap 02

   Tymczasowe zawieszenie

   W razie wniosku Ministra Sprawiedliwości komornik może zostać zawieszony w czynnościach; na postanowienie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie w terminie 7 dni od doręczenia.

3. Etap 03

   Czynności rzecznika dyscyplinarnego

   Rzecznik dyscyplinarny prowadzi czynności wyjaśniające, gromadzi materiał dowodowy i przedstawia obwinionemu zarzuty.

4. Etap 04

   Wniosek o ukaranie

   Skierowanie wniosku o ukaranie do Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej albo umorzenie postępowania wyjaśniającego.

5. Etap 05

   Rozprawa przed Komisją Dyscyplinarną

   Komisja Dyscyplinarna rozpoznaje sprawę w składzie trzyosobowym; rozprawa odbywa się także w razie niestawiennictwa prawidłowo zawiadomionych stron; obwiniony może ustanowić maksymalnie dwóch obrońców (adwokata, radcę prawnego albo komornika).

6. Etap 06

   Orzeczenie I instancji

   Komisja Dyscyplinarna wydaje orzeczenie co do winy i kary, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane w art. 75l u.k.s.

7. Etap 07

   Odwołanie do II instancji

   Odwołanie do sądu apelacyjnego właściwego według siedziby kancelarii obwinionego, w terminie 21 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem; wnoszone za pośrednictwem Komisji Dyscyplinarnej (art. 252 u.k.s.).

8. Etap 08

   Rozpoznanie odwołania

   Sąd apelacyjny rozpoznaje sprawę i wydaje prawomocne orzeczenie; orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom.

9. Etap 09

   Kasacja do SN

   W szczególnych wypadkach od prawomocnego orzeczenia sądu apelacyjnego przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego — Izby Odpowiedzialności Zawodowej, w terminie 30 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

10. Etap 10

    Wykonanie orzeczenia

    Wykonanie kary wydalenia ze służby komorniczej należy do Ministra Sprawiedliwości; pozostałych kar — do rady właściwej izby komorniczej.

• Upomnienie.
• Nagana — z utratą biernego prawa wyborczego do organów samorządu komorniczego na okres 3 lat.
• Kara pieniężna do wysokości dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia — z utratą biernego prawa wyborczego na 3 lata.
• Wydalenie ze służby komorniczej — najsurowsza kara, powodująca zakaz powołania w przyszłości na stanowisko komornika lub asesora komorniczego, niepodlegająca zatarciu.

Odwołanie do sądu apelacyjnego właściwego według siedziby kancelarii obwinionego komornika, asesora albo aplikanta komorniczego w terminie 21 dni od dnia doręczenia orzeczenia albo postanowienia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem; odwołanie wnosi się za pośrednictwem Komisji Dyscyplinarnej, która przekazuje je do sądu apelacyjnego w terminie 14 dni. W szczególnych wypadkach od prawomocnego orzeczenia sądu apelacyjnego przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego — Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie 30 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Dopuszczalny jest wniosek o wznowienie postępowania w razie ujawnienia nowych faktów lub dowodów oraz zażalenie na postanowienie Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu w czynnościach do Sądu Okręgowego w Warszawie w terminie 7 dni.

• Reprezentacja obwinionego komornika, asesora albo aplikanta komorniczego w postępowaniu wyjaśniającym przed rzecznikiem dyscyplinarnym.
• Obrona przed Komisją Dyscyplinarną przy Krajowej Radzie Komorniczej i sądem apelacyjnym jako sądem odwoławczym.
• Sporządzanie odwołań i kasacji do Sądu Najwyższego — Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
• Zażalenia na postanowienia Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu komornika w czynnościach do Sądu Okręgowego w Warszawie.
• Koordynacja obrony w postępowaniu karnym (np. art. 231 k.k.) oraz cywilnym o odszkodowanie z art. 36 u.k.s.
• Doradztwo w zakresie skutków zawodowych prawomocnego orzeczenia, w tym skutków rejestrowych i utraty biernego prawa wyborczego.