Fizjoterapeuci ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną na podstawie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty za przewinienia zawodowe oraz naruszenie zasad etyki zawodowej. Postępowanie prowadzą organy Krajowej Izby Fizjoterapeutów: Rzecznik Dyscyplinarny KIF na etapie wyjaśniającym, Sąd Dyscyplinarny KIF w I instancji oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny KIF w II instancji. Od prawomocnego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KIF przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego — Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Kancelaria zapewnia obronę obwinionemu fizjoterapeucie na każdym etapie tej procedury.
Właściwy organ
Sąd Dyscyplinarny KIF
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (Dz.U. z 2015 r. poz. 1994, t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1213 ze zm.) — rozdział 10 „Odpowiedzialność zawodowa”.
- Kodeks Etyki Zawodowej Fizjoterapeuty uchwalony przez Krajowy Zjazd Fizjoterapeutów.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego, stosowana odpowiednio.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (rozdziały I–III, stosowane odpowiednio).
- Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym — w zakresie kasacji rozpoznawanej przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.
Najczęstsze zarzuty
- Wykonanie zabiegu fizjoterapeutycznego skutkujące uszkodzeniem ciała pacjenta (np. złamanie, zerwanie ścięgna, uraz kręgosłupa).
- Brak lub wadliwe uzyskanie świadomej zgody pacjenta na zabieg.
- Wykonywanie czynności fizjoterapeutycznych bez wpisu do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów lub po uchyleniu PWZ.
- Realizacja zabiegów bez zlecenia lekarskiego tam, gdzie jest wymagane, lub wbrew przeciwwskazaniom medycznym.
- Nierzetelne prowadzenie dokumentacji fizjoterapeutycznej oraz odmowa jej udostępnienia pacjentowi.
- Naruszenie tajemnicy zawodowej — w tym ujawnianie wizerunku lub stanu zdrowia pacjenta w mediach społecznościowych.
- Wykonywanie zawodu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.
- Niedozwolona reklama gabinetu lub usług sprzeczna z Kodeksem Etyki Zawodowej Fizjoterapeuty.
Przebieg postępowania
Etap 01
Skarga lub zawiadomienie
Wpłynięcie skargi pacjenta lub zawiadomienia z urzędu do Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Fizjoterapeutów.
Etap 02
Czynności sprawdzające
Postanowienie Rzecznika o wszczęciu postępowania wyjaśniającego albo o odmowie jego wszczęcia (art. 96 ustawy).
Etap 03
Postępowanie wyjaśniające
Gromadzenie dokumentacji, opinie biegłych z zakresu fizjoterapii, przesłuchanie obwinionego i świadków; przedstawienie zarzutów i ustanowienie obrońcy.
Etap 04
Wniosek o ukaranie albo umorzenie
Zakończenie postępowania wyjaśniającego: umorzenie albo skierowanie do Sądu Dyscyplinarnego KIF wniosku o ukaranie.
Etap 05
Rozprawa przed Sądem Dyscyplinarnym KIF
I instancja z udziałem obwinionego, jego obrońcy, Rzecznika i pokrzywdzonego.
Etap 06
Orzeczenie I instancji
Uniewinnienie, umorzenie albo orzeczenie kary dyscyplinarnej.
Etap 07
Odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KIF
Termin 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Etap 08
Prawomocne orzeczenie II instancji
Rozpoznanie sprawy przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny KIF.
Etap 09
Kasacja do Sądu Najwyższego
Do Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego orzeczenia z uzasadnieniem; przymus adwokacko-radcowski.
Możliwe sankcje
- Upomnienie.
- Nagana.
- Kara pieniężna na rzecz wskazanej organizacji pożytku publicznego.
- Zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w podmiotach leczniczych na okres od roku do pięciu lat.
- Zawieszenie prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty na okres od trzech miesięcy do pięciu lat.
- Pozbawienie prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty.
Środki zaskarżenia
Odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KIF w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego KIF z uzasadnieniem. Kasacja do Sądu Najwyższego — Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie 2 miesięcy od doręczenia prawomocnego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KIF; kasację sporządza i podpisuje adwokat albo radca prawny (przymus adwokacko-radcowski). Możliwe jest wznowienie postępowania w razie ujawnienia nowych faktów lub dowodów, a także zażalenie na postanowienie o tymczasowym zawieszeniu prawa wykonywania zawodu.
Jak możemy pomóc
- Analiza skargi pacjenta i dokumentacji fizjoterapeutycznej pod kątem linii obrony jeszcze przed przedstawieniem zarzutów.
- Reprezentacja obwinionego przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym KIF — udział w przesłuchaniach i składanie wniosków dowodowych.
- Obrona przed Sądem Dyscyplinarnym KIF i Wyższym Sądem Dyscyplinarnym KIF, w tym kwestionowanie opinii biegłych.
- Sporządzanie odwołań do II instancji oraz kasacji do Sądu Najwyższego.
- Koordynacja obrony w równolegle toczącym się postępowaniu karnym lub cywilnym o odszkodowanie.
- Wnioski o uchylenie tymczasowego zawieszenia prawa wykonywania zawodu.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje obrona fizjoterapeuty w sprawie dyscyplinarnej?
Wynagrodzenie ustalane jest indywidualnie i zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby pacjentów, objętości dokumentacji oraz konieczności powołania biegłych prywatnych. Kancelaria stosuje rozliczenie ryczałtowe za etap postępowania (wyjaśniający, I instancja, odwołanie, kasacja) lub w stawkach godzinowych.
Jak długo trwa postępowanie przed sądami KIF?
Etap wyjaśniający trwa zwykle od kilku miesięcy do roku, a pełne postępowanie do prawomocnego rozstrzygnięcia 18–30 miesięcy. Karalność przewinienia zawodowego ustaje co do zasady po 5 latach od jego popełnienia, chyba że czyn stanowi przestępstwo.
Czy postępowanie dyscyplinarne wpływa na równolegle prowadzoną sprawę karną?
Postępowania toczą się niezależnie. Ustalenia Sądu Dyscyplinarnego KIF nie wiążą sądu karnego, a prawomocny wyrok skazujący w sprawie karnej co do popełnienia przestępstwa wiąże sąd zawodowy. Ukaranie dyscyplinarne nie wyklucza odpowiedzialności karnej za to samo zdarzenie.
Czy mogę zostać tymczasowo zawieszony w wykonywaniu zawodu?
Tak. Sąd Dyscyplinarny KIF może zastosować tymczasowe zawieszenie prawa wykonywania zawodu, jeżeli zebrane dowody wskazują z dużym prawdopodobieństwem na popełnienie ciężkiego przewinienia. Postanowienie jest natychmiast wykonalne i podlega zaskarżeniu.
Czy ubezpieczenie OC fizjoterapeuty pokrywa koszty obrony?
Standardowe polisy OC obejmują roszczenia cywilne pacjenta, a nie koszty obrony przed sądem zawodowym. Ochronę kosztów obrony zapewniają dodatkowe klauzule lub odrębne ubezpieczenia ochrony prawnej; warto zweryfikować polisę przed rozpoczęciem postępowania.
Czy moim obrońcą może być adwokat spoza środowiska fizjoterapeutycznego?
Tak. Obrońcą obwinionego może być adwokat lub radca prawny — niekoniecznie fizjoterapeuta. Przepisy nie wymagają wykształcenia medycznego od obrońcy. Na etapie kasacji do Sądu Najwyższego obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Czy kasację mogę sporządzić samodzielnie?
Nie. Kasacja musi zostać sporządzona i podpisana przez adwokata albo radcę prawnego. Kasacja wniesiona osobiście przez obwinionego zostanie pozostawiona bez rozpoznania.